Trẻ em đi nước ngoài cần giấy tờ gì? Hộ chiếu, khai sinh, người đi cùng

Có. Mỗi công dân Việt Nam, kể cả trẻ sơ sinh, xuất cảnh bằng giấy tờ xuất nhập cảnh của chính mình. Trẻ dưới 14 tuổi được cấp hộ chiếu phổ thông thời hạn 5 năm, không gắn chip, không gia hạn.

Hồ sơ, ảnh và người khai thay đã có trong bài làm hộ chiếu cho trẻ em. Bài này chỉ nói phần giấy tờ khi trẻ đi nước ngoài.

Theo Điều 33 Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam (văn bản hợp nhất 71/VBHN-VPQH), trẻ em xuất cảnh khi có đủ:

• Hộ chiếu còn nguyên vẹn, còn thời hạn sử dụng.
• Visa hoặc giấy tờ chứng minh nước đến cho nhập cảnh, trừ khi được miễn visa.
• Không thuộc trường hợp bị cấm xuất cảnh, không được xuất cảnh hoặc bị tạm hoãn xuất cảnh.
• Trẻ chưa đủ 14 tuổi: phải có người đại diện hợp pháp đi cùng (khoản 2 Điều 33).

Ở cửa khẩu, người đại diện hợp pháp phải xuất trình giấy tờ chứng minh việc đại diện (khoản 1 Điều 35). Với cha, mẹ, giấy thường dùng là giấy khai sinh hoặc trích lục khai sinh của trẻ ghi tên cha, mẹ. Người giám hộ mang quyết định hoặc giấy tờ công nhận giám hộ.

Trẻ từ đủ 14 tuổi trở lên: luật không bắt buộc người đi cùng, nhưng nước đến và hãng bay có thể có quy định riêng cho trẻ đi một mình.

Luật Xuất cảnh, nhập cảnh chỉ yêu cầu trẻ dưới 14 tuổi đi cùng người đại diện hợp pháp; luật không có điều khoản riêng cho trường hợp cha mẹ ly hôn. Phần quyết định ai trực tiếp nuôi con nằm trong bản án hoặc quyết định ly hôn của Tòa án.

• Mang bản sao bản án hoặc quyết định ly hôn, có phần giao con cho người đi cùng trực tiếp nuôi.
• Nên có thư đồng ý của cha hoặc mẹ không đi cùng, nhất là khi nước đến hoặc hãng bay yêu cầu.
• Nước đến có thể yêu cầu bản dịch, chứng nhận lãnh sự hoặc Apostille cho các giấy tờ này.

Trẻ có cha hoặc mẹ là người nước ngoài, hoặc sinh ra ở nước ngoài, đăng ký khai sinh theo thủ tục hộ tịch có yếu tố nước ngoài. Từ 01/7/2025, Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện các việc đăng ký hộ tịch trước đây thuộc cấp huyện (Nghị định 120/2025/NĐ-CP). Trẻ đang ở nước ngoài thì đăng ký tại cơ quan đại diện Việt Nam.

• Giấy tờ chứng minh người đại diện hợp pháp có thể do cơ quan Việt Nam hoặc nước ngoài cấp (Luật 23/2023/QH15, với hồ sơ hộ chiếu ở nước ngoài).
• Giấy tờ nước ngoài dùng ở Việt Nam thường phải hợp pháp hóa lãnh sự hoặc có Apostille, kèm bản dịch tiếng Việt có chứng thực chữ ký người dịch.
• Luật Hộ tịch mới (03/2026/QH16) có hiệu lực từ 01/3/2027 — thủ tục có thể đổi, kiểm tra lại trước khi nộp.

Họ tên, ngày sinh, tên cha mẹ trên hộ chiếu, giấy khai sinh và visa phải trùng nhau. Sai khác (thiếu dấu, đảo thứ tự tên, sai ngày sinh) dễ làm hồ sơ visa bị hỏi lại hoặc bị chặn ở cửa khẩu.

• Sai trên giấy khai sinh: làm thủ tục cải chính hộ tịch tại Ủy ban nhân dân cấp xã trước.
• Hộ chiếu đã cấp mà thông tin nhân thân thay đổi: phải làm hộ chiếu mới, không sửa trên hộ chiếu cũ.
• Tên nước ngoài của trẻ (nếu có) ghi khác tên Việt: mang giấy tờ chứng minh 2 tên là 1 người.

Cách xử lý chi tiết trên hộ chiếu có trong bài sửa thông tin hộ chiếu.

Nhiều nước kiểm tra kỹ trẻ vị thành niên đi cùng 1 phụ huynh hoặc người khác, để phòng bắt cóc trẻ em. Yêu cầu do từng nước quy định, không phải luật Việt Nam.

Ví dụ Canada: cơ quan di trú Canada khuyên phụ huynh đi cùng mang bản sao giấy khai sinh của trẻ, thư cho phép có chữ ký của cha hoặc mẹ không đi cùng, kèm bản chụp hộ chiếu hoặc thẻ căn cước của người đó. Cha mẹ ly hôn mang thêm giấy tờ quyền nuôi con. Nhân viên biên giới có thể từ chối cho trẻ nhập cảnh nếu không tin cha mẹ đã cho phép. Hướng dẫn đầy đủ: Visa Canada (visa-canada.vn)

Giấy tờ tiếng Việt dùng ở nước ngoài thường cần dịch và chứng nhận — xem Apostille và chứng nhận lãnh sự.

• Cho trẻ dưới 14 tuổi đi cùng người không phải đại diện hợp pháp mà không chuẩn bị giấy tờ từ cha mẹ.
• Chỉ mang bản chụp trên điện thoại, không mang bản gốc hoặc bản sao giấy khai sinh, quyết định ly hôn.
• Tên trẻ trên vé máy bay khác tên trên hộ chiếu.
• Hộ chiếu trẻ sắp hết hạn 5 năm, không đủ thời hạn nước đến yêu cầu.